Eng yaxshi o'zbek kinolari: boshlash uchun 10 ta film

O'zbek kinosi jahon kinosuhbatlarida kam tilga olinadi, lekin uning o'ziga xos, alohida tarixi bor — Amerikaga ko'chib o'tish haqidagi dramalardan tortib, hoji va or-nomus haqidagi so'nggi premyeralargacha. Kinogram katalogidan 10 ta filmni tanladik — ular o'zbek kinosi bugun nima haqida suratga olinayotganini va so'nggi yigirma yilda qanday o'zgarganini halol ko'rsatadi.

«Sug'diyona» (2006, rejissyor Bahrom Yoqubov). Rustam — boy yigit, kunduzi kompaniyasini boshqaradi, kechalari esa ziyofatdan ziyofatga yuradi, to bolaligida sobiq mahbus asrab olgan raqqosa qiz Sug'diyona bilan tanishguncha. Ular orasida chin tuyg'u uyg'onadi, ammo Rustamning oilasi nikohga qarshi, qizning asrab olgan otasi esa og'ir taqdirli inson. 2000-yillar o'zbek melodramalaridan eng tanilganlaridan biri.

«Kelgindi kelin» (2006, rejissyor Rustam Sagdiev). Boy shifokorlar oilasidan bo'lgan qiz uni deyarli sezmaydigan oddiy qishloqlik talabaga oshiq bo'ladi. Yigit qishlog'iga qaytganda, o'sha qiz kutilmaganda uning uyida paydo bo'ladi — o'zini uning kelini deb da'vo qiladi, ustiga homilador ham. O'zbek kinosiga xos kutilmagan burilishli yengil romantik komediya.

«Jannat qaydadir?» (2009, rejissyor Ravil Batirov). Xonim eri va butun oilasi bilan yaxshiroq hayot izlab Amerikaga ko'chib o'tishga qaror qiladi. Film emigratsiyaning teskari tomonini ham yashirmaydi — pul jamg'arilgan, mamlakat uzoq, lekin baxt hech kimga kafolatlanmagan. O'zbek tomoshabini uchun hali ham dolzarb mavzu.

«Hayotda...» (2015, rejissyor Yalqin Tuychiyev). Olim yagona farzandidan judo bo'lib, ko'p o'tmay odamlarni davolash qobiliyatiga ega bolani asrab oladi. Dunyo atrofida qulab tushayotganda ham o'z prinsiplariga sodiq qolish nimani anglatishi haqidagi sirli ohangdagi drama.

«Dadam bilmasin» (2016, rejissyor Jahongir Ahmedov). Bolalar ota-onalari ajrashmoqchi ekanini bilib qolib, oilani har qanday yo'l bilan saqlab qolishga qaror qiladi — bularni yashirincha, kulgili sarguzashtlar bilan. Ro'yxatdagi sof oilaviy komediya sifatida suratga olingan bir necha filmdan biri.

«Issiq non» (2018, rejissyor Umid Xamdamov). O'smir qiz Zulfiya onasi shaharda ishlaydigan payt buvisi bilan qishloqda yashaydi. Film bola ko'rayotgan adolatsizlik va yana oilasi bilan birga bo'lishga bo'lgan umidsiz istak haqida.

«Elparvar» (2019, rejissyor Abduvahid Ganiyev). Hozirgi O'zbekiston hududida mo'g'ul bosqini va qarshilik davri haqidagi tarixiy doston. Ro'yxatdagi eng katta ko'lamli, tarixiy janrdagi yagona film.

«Evrilish» (2022, rejissyor Yalqin Tuychiyev). O'zbekistonlik yigit sovet armiyasiga chaqiriladi va jang o'chog'ida qoladi. Urush odamni qanday o'zgartirishi va yillar o'tib vatanga — O'zbekistonga qaytish yo'li haqidagi harbiy drama.

«Farz» (2025, rejissyor Sarvar Karimov). Halol hunarmand xotini bilan yillar davomida hoji safari uchun pul jamg'aradi — va bu jamg'armani vafot etgan do'stining boshpanasiz oilasiga yordam berish uchun beradi. Bu qilmish hasad va yolg'on ayblovlarga sabab bo'ladi: film uning imoni va halolligini sinovdan o'tkazadi. 2025-yil o'zbek kinosining eng yangi va e'tiborga molik premyeralaridan biri.

«Yakshanba» (2025, rejissyor Shokir Xoliqov). Keksa er-xotin qishloqda tinch hayot kechiradi: katta o'g'li yaqin atrofda, kenjasi esa xorijda ishlaydi. Avlodlar orasidagi ziddiyat haqidagi sokin, kuzatuvchan drama — deyarli har bir o'zbek oilasiga tanish.

Zamonaviy or-nomus va vijdon haqidagi hikoya qiziqtirsa — «Farz»dan boshlang, yigirma yil oldingi o'zbek kinosi qanday bo'lganini bilishni istasangiz — «Sug'diyona»dan boshlang. Barcha filmlarning tavsifi, yili va mavjudligi haqidagi ma'lumot Kinogram katalogida bor.